โครงการศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญ
นวัตกรรมสังคมด้านดนตรี
The Journey and the Invitation
ตลอดระยะเวลากว่าหนึ่งปี โครงการ Music as Social Innovation ได้จัดวงสนทนา อบรมเชิงปฏิบัติการ และการนำเสนอในพื้นที่หลายแห่ง ทั้งที่สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ Thailand Research Expo โดยมีผู้ร่วมสนทนาจากหลากหลายศาสตร์และหลากหลายพื้นที่ ตั้งแต่กรุงเทพฯ ไปจนถึงเชียงราย ยะลา และจังหวัดอื่นๆ ในประเทศไทย
แต่ละครั้ง เราขับเคลื่อนผ่านสามแกนหลัก ได้แก่ Music Makes Senses ที่ทดลองให้ดนตรีทำงานข้ามศาสตร์และข้ามประสาทสัมผัส Music Makes Changes ที่นำดนตรีไปสู่พื้นที่ที่ยากที่สุดในสังคม และ Music Makes Humanity ที่ถามว่าดนตรีจะหล่อหลอมมนุษย์แบบใด ทั้งสามไม่ได้ทำงานแยกจากกัน แต่รองรับซึ่งกันและกันเหมือนส่วนประกอบของบทเพลงเดียวกัน
สิ่งที่บันทึกไว้ใน Timeline นี้เป็นเพียงเส้นทางหนึ่งของการค้นหา ในสังคมยังมีครู นักดนตรี นักวิจัย และผู้ทำงานในชุมชนอีกมากที่กำลังตั้งคำถามและลงมือทำในแบบของตนเอง ด้วยความเชื่อมั่นเดียวกันว่าดนตรีสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงได้ ทุกคนมีเสียงที่แตกต่าง แต่มีปลายทางของความหวังเดียวกัน
นิทรรศการนี้ไม่ใช่บทสรุปของสิ่งที่ค้นพบ แต่เป็นร่องรอยของการเดินทางที่ยังไม่สิ้นสุด และเป็นคำเชื้อเชิญให้ทุกคนก้าวต่อไป เพราะเสียงที่จะเปลี่ยนแปลงสังคมได้ คือเสียงของเราร่วมกัน
MAS Team
Music Makes Senses
ผศ.ดร.วีรวัฒน์ สิริเวสมาศ ( มหาวิทยาลัยศิลปากร)
อ. ดร.ตวันรัตน์ มีวงศ์อุโฆษ (สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา)
Music Makes Changes
รศ.ดร. กาญจน์นภา พงศ์พนรัตน์ เชี่ยวชาญ (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)
อ.ดร.พงษ์เทพ จิตดวงเปรม (สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา)
Music Makes Humanity
ผศ. ดร.ดนีญา อุทัยสุข (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)
อ.ดร.อภิญญ์พร ชัยวานิชศิริ (สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา)
อ.ดร.สุทธิศานติ์ ชุ่มวิจารณ์ (นักวิจัยอิสระ)
Hub Coordinator
ผศ.ดร.อโณทัย นิติพน (สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา)
ผศ.ดร.ศุภพร สุวรรณภักดี (สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา)
คุณศักดิ์ระพี รักตประจิต และ คุณฉมามาศ แก้วบัวดี
สนับสนุนโดย
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
MAS Activity Archive
Music as Social Innovation: Hub Session
1 กุมภาพันธ์ 2569 | สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา
ดนตรีในฐานะนวัตกรรมสังคม
Music as Social Innovation: Hub Session
Music Speaks รวบรวมผู้คนที่ทำงานกับดนตรีและเสียงจากหลากหลายสนาม ทั้งศิลปะร่วมสมัย งานชุมชน และห้องเรียน มาแลกเปลี่ยนสิ่งที่ได้เรียนรู้ และร่วมคิดว่าดนตรีจะทำอะไรได้บ้าง เมื่อถูกตั้งคำถามให้ทำมากกว่าการแสดง
กิจกรรมดำเนินผ่านบทสนทนาสามส่วน ซึ่งแต่ละส่วนสอดคล้องกับหนึ่งมิติของกรอบแนวคิด Music as Social Innovation
Music Makes Humanity เปิดด้วยคำถามที่เป็นรากฐานแนวคิดของกลุ่ม ว่าการศึกษาดนตรีกำลังหล่อหลอมมนุษย์แบบใด ตลอดวงสนทนา ดนตรีไม่ได้ปรากฏเพียงในฐานะทักษะที่ต้องเชี่ยวชาญ แต่เป็นวิธีบ่มเพาะวินัย จินตนาการ ความมั่นใจ ความละเอียดอ่อน และความรับผิดชอบต่อผู้อื่น ในโลกที่เคลื่อนไหวเร็วและเต็มไปด้วยสิ่งเร้า คุณสมบัติเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ แต่ต้องอาศัยการสอนในแบบที่ไม่ได้ถามแค่ว่าผู้เรียนเก่งขึ้นหรือไม่ แต่ถามว่าพวกเขากำลังเข้าใจโลกได้ลึกซึ้งขึ้น และพร้อมใช้เสียงของตนเองอย่างมีความหมายแล้วหรือยัง
Music Makes Changes พาบทสนทนาลงสู่พื้นที่จริง ทั้งเมืองชายแดน ชุมชนพหุวัฒนธรรม และย่านเมืองที่เปราะบางซับซ้อน สิ่งที่ปรากฏที่นี่ไม่ใช่เรื่องเล่าความสำเร็จ แต่คือภาพที่ตรงไปตรงมาของกระบวนการทำงานกับผู้คนจริงๆ ทั้งการสร้างความไว้วางใจอย่างค่อยเป็นค่อยไป การเปิดบทสนทนาอย่างระมัดระวัง การเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้เติบโต และการออกแบบโอกาสให้ดำรงอยู่ได้ในระยะยาว ดนตรีในความหมายนี้ไม่ใช่กิจกรรมเสริม แต่เป็นวิธีที่ทำให้ผู้คนมองเห็นกันและกัน และเริ่มก้าวไปข้างหน้าด้วยกันอย่างมีความหวัง
Music Makes Senses ขยายความหมายของเสียงออกไปอีก ที่นี่ดนตรีไม่ใช่บรรยากาศหรือสิ่งประดับประดา แต่เป็นวัสดุ (Object) ที่ทำงานร่วมกับการออกแบบ อาหาร สถาปัตยกรรม กลิ่น และศิลปะการแสดง เสียงถูกแสดงให้เห็นว่าสามารถออกแบบความรู้สึกและการรับรู้ได้ เปลี่ยนพื้นที่ธรรมดาให้กลายเป็นสถานที่ที่ผู้คนอยากหยุด ฟัง และกลับมาเชื่อมต่อกับโลกรอบข้างอีกครั้ง สุนทรียะในที่นี้จึงไม่ใช่จุดหมายปลายทาง แต่เป็นพลังที่พาผู้คนไปสู่การลงมือทำในแบบของตนเอง
ตลอดทั้งสามส่วน ความหมายของ "เสียง" ขยายออกไปไกลกว่าดนตรี ครอบคลุมถึงเสียงของเด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุ ชุมชน พื้นที่ และร่างกายที่มักไม่ได้รับการรับฟัง แนวคิด Music as Social Innovation จึงเสนอให้ดนตรีเป็นพื้นที่ของการร่วมสร้าง มากกว่าการรับชม เป็นพื้นที่ที่ความแตกต่างไม่จำเป็นต้องถูกลบออก แต่สามารถอยู่ร่วมกันในขณะหนึ่ง เพื่อทดลองฟัง เรียนรู้ที่จะเข้าใจ และสร้างความหมายใหม่ให้กับการอยู่ร่วมกันในสังคม
MUSIC SPEAKS 2026
1 February 2025 | SVH Hall, Princess Galyani Vadhana Institute of Music
Schedule
10.00 น. ผศ.ดร. อโณทัย นิติพน - MAS Network
10.15 น. อาจารย์อานันท์ นาคคง - นักมานุษยวิทยาดนตรี
10.30 น. อาจารย์อัษฎาวุธ สาคริก - มูลนิธิหลวงประดิษฐไพเราะ
10.45 น. ร้อยเอกสมนึก แสงอรุณ - วงดุริยางค์ไทยร่วมสมัย
11.00 น. อาจารย์กรองทอง บุญประคอง - สมาคมไทยออร์ฟ ชูลแวร์ค
11.15 น. อาจารย์สรรชัย หนองตรุด - ก่อการครูดนตรี
11.30 น. อาจารย์ปรเมศวร์ เลิศเกษม - Chiang Rai Youth Orchestra (CYO)
11.45 น. ผศ. วีระศักดิ์ อักษรถึง - วงออร์เคสตราเยาวชนเทศบาลนครยะลา
Networking Lunch
13.00 น. ผศ.ดร.ศุภพร สุวรรณภักดี - สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา
13.15 น. อาจารย์วชิรพันธุ์ ภู่พงษ์ - วงอาเนาะบุหลัน ปัตตานี
13.30 น. ดร.กฤษฎ์ นิรมิตธรรม - Immanuel Orchestra วงออร์เคสตราในชุมชนคลองเตย
13.45 น. อาจารย์ปรัชญา นันธะชัย - วง SUN DER “ซันเด้อ"
Tea Break with Cha Nhapha Khaoyai Pop up at PGVIM
14.30 น. อาจารย์รัศมี เผ่าเหลืองทอง - ละครและดนตรีกับการพัฒนามนุษย์
14.45 น. อาจารย์ลำธาร หาญตระกูล - ‘Yaboi Hanoi’ (ญาบอยฮานอย)
15.00 น. รศ.ดร.สุพิชชา โตวิวิชญ์ - Creative Placemaking
15.15 น. อาจารย์กนกนุช ศิลปวิศวกุล - DEXEMBELL
15.30 น. อาจารย์รมย์รวินท์ พิพัฒน์นัดดา - Bangkok Vernacular
15.45 น. อาจารย์สันติ ลอรัชวี - Co-Curator Music Makes Senses 2026 @PGVIM
16.00 น. ละคร “ความไม่สมบูรณ์แบบที่ถูกจัดวาง” (Curated Imperfection)
โดยอารยา ยังคำ และญาณินี พงศ์ภคเธียร
16.30 น. Panel Discussion - Absent of Senses


























