top of page

อาจารย์วชิรพันธุ์ ภู่พงษ์

โรงเรียนวัดสุวรรณากร

ครู

ครูผู้เชี่ยวชาญการใช้ดนตรีพื้นบ้านเป็นเครื่องมือพัฒนาเยาวชน สร้างสันติภาพทางวัฒนธรรม และสืบทอดอัตลักษณ์ปัตตานีผ่านวงดนตรีเยาวชน “อาเนาะบุหลัน”

ครูต้ำ วชิรพันธุ์ ภู่พงษ์ เป็นครูที่ปฏิบัติหน้าที่สอนอยู่ที่โรงเรียนวัดสุวรรณากร ตั้งอยู่ในตำบลบ่อทอง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี  บทบาทหลักของเขาที่โรงเรียนคือการสอนวิชาศิลปะและภาษาอังกฤษ  นอกจากหน้าที่ในห้องเรียนแล้ว เขายังได้รับคำชื่นชมอย่างสูงจากเพื่อนร่วมงานที่กล่าวว่า ครูต้ำเป็นผู้ที่มีความทุ่มเทในการทำงานอย่างไม่เคยแสดงความเหน็ดเหนื่อย และการทำงานทั้งหมดของเขาเป็นไปเพื่อความเจริญก้าวหน้าของโรงเรียนโดยรวม ไม่ใช่เพื่อผลประโยชน์ส่วนตน 


รากฐานทางดนตรีและการก่อตั้งวงอาเนาะบุหลัน ความมุ่งมั่นในงานดนตรีของครูต้ำเริ่มต้นขึ้นจากการที่เขาเป็นสมาชิกในวง "บุหลันตานี" ซึ่งชื่อนี้มีความหมายว่า "พระจันทร์แห่งปัตตานี" จากประสบการณ์และความหลงใหลในดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ เขาได้ริเริ่มก่อตั้งวงดนตรีเยาวชนขึ้นมาเองในปี พ.ศ. 2548  โดยตั้งชื่อวงว่า "อาเนาะบุหลัน" ซึ่งเป็นคำในภาษาพื้นถิ่นที่แปลว่า "ลูกพระจันทร์"  ชื่อนี้สะท้อนให้เห็นว่าวงอาเนาะบุหลันไม่ได้เป็นเพียงวงดนตรีใหม่ แต่เป็น "ผลผลิต" ที่เติบโตและสืบทอดเจตนารมณ์มาจากวงดนตรีรุ่นพี่อย่าง "บุหลันตานี"


การก่อตั้งวงดังกล่าวเกิดขึ้นในสภาพที่ยังไม่สมบูรณ์พร้อมนัก โดยครูต้ำเริ่มต้นจากเครื่องดนตรีเก่าๆ และยืมอุปกรณ์บางส่วนจากวงเดิมเพื่อใช้ในการฝึกซ้อม จุดมุ่งหมายของเขาในเวลานั้นคือการพิสูจน์ตัวเองและสร้างวงให้สำเร็จตามเป้าหมาย วงดนตรีนี้ประกอบด้วยสมาชิกที่เป็นนักเรียนระดับประถมศึกษา ซึ่งบางคนมีอายุเพียงชั้นประถมศึกษาปีที่ 3  ซึ่งถือเป็นวงดนตรีเยาวชนพื้นบ้านเพียงไม่กี่วงที่มีอยู่ในพื้นที่ชายแดนใต้ 


แก่นแท้ของงานดนตรีของครูต้ำไม่ได้อยู่ที่การสร้างผลงานเพื่อการแสดงเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการใช้ดนตรีพื้นบ้านเป็นเครื่องมือในการสร้างสรรค์ทางสังคมและความเป็นอยู่ที่ดีของเยาวชน  ในบริบทของพื้นที่ชายแดนใต้ซึ่งมีความขัดแย้ง ความสำคัญของการใช้เสียงดนตรีเพื่อขัดเกลาจิตใจและสร้างสันติภาพที่จับต้องได้จึงมีความหมายที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น 


ปรัชญาการสอนดนตรี: การหว่านเมล็ดพันธุ์เพื่ออนาคต ปรัชญาการสอนของครูต้ำเกิดขึ้นจากประสบการณ์ส่วนตัวที่เคย "เรียนไวโอลินแล้วไม่ประสบความสำเร็จ" ความล้มเหลวในอดีตทำให้เขามีความเห็นอกเห็นใจและเข้าใจความยากลำบากของเด็กๆ ที่กำลังเรียนรู้ เขาจึงไม่ได้มองว่าการที่เด็กเล่นไม่ได้เป็นความผิดของเด็ก แต่เป็นความรับผิดชอบของครูที่ต้องปรับเปลี่ยนวิธีการสอนให้เข้ากับศักยภาพของนักเรียน  ด้วยแนวคิดนี้ เขาจึงไม่ใช้อารมณ์ในการสอน แต่เน้นการปรับตัวให้เข้ากับนักเรียนแต่ละคนอย่างใจเย็น 


ครูต้ำมักเปรียบเทียบการทำงานของตนกับการ "หว่านเมล็ดพืช"  เขาอธิบายว่า เราไม่สามารถรู้ได้ว่าเมล็ดพันธุ์แต่ละเมล็ดจะไปเติบโตงอกงามที่ใด แต่หากเราไม่ลงมือหว่านเลย ก็จะไม่มีต้นกล้าใหม่ขึ้นมาแทนที่  มุมมองนี้สะท้อนให้เห็นถึงวิสัยทัศน์ที่ก้าวข้ามผลลัพธ์ในระยะสั้น แต่ให้ความสำคัญกับการลงทุนในอนาคตของเยาวชนเพื่อรักษาศิลปะดนตรีพื้นบ้านไม่ให้สูญหายไป


ความสำเร็จและมรดกที่ถูกจารึกไว้ในแผ่นดิน และการเติบโตของวงอาเนาะบุหลัน การได้รับงบประมาณสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก โดยเฉพาะจากกองทัพอากาศในปี พ.ศ. 2550  ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่แสดงให้เห็นว่าความทุ่มเทของครูต้ำและคุณค่าทางวัฒนธรรมของวงดนตรีได้รับการยอมรับและประเมินค่าจากหน่วยงานภาครัฐ การสนับสนุนดังกล่าวช่วยให้วงสามารถขยายขอบเขตการทำงานได้มากขึ้น ทั้งในด้านการจัดซื้อเครื่องดนตรีและการเตรียมพร้อมสำหรับการแสดงในเวทีต่างๆ ปัจจุบัน วงอาเนาะบุหลันยังคงเป็นตัวแทนของโรงเรียนในการแสดงดนตรีพื้นเมืองในงานต่างๆ และสร้างชื่อเสียงให้กับโรงเรียนวัดสุวรรณากรในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี


การทำงานของครูต้ำได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางจากชุมชนและเพื่อนร่วมงานในฐานะผู้ทุ่มเทให้กับการสร้างเยาวชนและรักษาศิลปะพื้นบ้านให้คงอยู่ แม้ว่างานของเขาจะไม่ได้ถูกจารึกในฐานะผู้ได้รับรางวัลระดับชาติ แต่คุณค่าที่แท้จริงกลับเป็นสิ่งที่ส่งผ่านไปยังนักเรียนและชุมชนรอบข้าง การปลูกฝังให้เด็กๆ รักดนตรีเพราะตัวดนตรีเอง ไม่ใช่เพราะค่าตอบแทนที่ได้รับ  เป็นการถ่ายทอดคุณค่าทางจริยธรรมที่ยั่งยืน ซึ่งสร้างรากฐานทางความคิดที่แข็งแรงให้กับเด็กๆ ในระยะยาว


มรดกที่แท้จริงของครูต้ำไม่ได้อยู่ในรูปแบบของตำแหน่งทางสังคมหรือความมั่งคั่งทางวัตถุ แต่เป็นความหวังที่เขามีต่อการดำรงอยู่ของดนตรีพื้นบ้านในจังหวัดปัตตานี  การที่เขามองว่านักเรียนของเขาคือ "เมล็ดพันธุ์" ที่จะเติบโตเป็น "ต้นไม้ต้นใหม่" 4 แสดงให้เห็นถึงวิสัยทัศน์ที่มุ่งเน้นการสร้างคนและการสืบทอดสิ่งดีงามจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งเป็นรากฐานที่มั่นคงสำหรับการสร้างความสงบสุขและความเป็นปึกแผ่นในชุมชนในอนาคต

8.png
5.png
3430ec1c-76b2-4219-8c02-a25f37acfc7b.jpg
7.png

สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา.

2010 ซอย อรุณอมรินทร์ 36 ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร 10700

 

© 2025 by MAS - Music as Social Innovations. Powered and secured by Wix 

 

bottom of page